2011 en Dos Winkel

Aan het eind van het jaar hebben we diverse mensen gevraagd naar hun hoogtepunt van 2011. Deze keer Dos Winkel, onder andere onderwaterfotograaf, auteur en initiatiefnemer van de Sea First Foundation.

BAHAMAS

Enthousiast gemaakt door onze Sea First-vrijwilliger en haaienexpert Katrien Vandevelde en haar man Jan Wouters toog ik naar de Bahamas voor een haaienexpeditie met de duikschool van Jim Abernethy. Na ruim 4000 uren onder water te hebben doorgebracht in de afgelopen kwart eeuw, heb ik nog nooit van zo dichtbij haaien kunnen fotograferen. Het is een enorme ervaring om tussen tientallen “levende fossielen” te zwemmen en hun lichaamstaal te bestuderen, foto´s te maken op luttele centimeters afstand van tijgerhaaien, Caribische rifhaaien en citroenhaaien.

Soms moest ik ze even van mij afduwen wanneer zij met hun supergestroomlijnde lichamen tegen mij aan zwommen. Geen moment heb ik mij onveilig gevoeld.

De Bahamas staan wereldwijd bekend als een mekka voor het duiken met haaien. Sinds de jaren negentig is long lining – een destructieve vismethode waarbij erg veel haaien als bijvangst worden gevangen – er verboden en haaienvlees werd door de inwoners ook nooit op grote schaal geconsumeerd. Haaienpopulaties hebben zich hier dus normaal kunnen ontwikkelen en daardoor zijn hun aantallen nu de gezondste van het Noord-Atlantische Oceaangebied. Niet minder dan 40 verschillende soorten werden in de kustwateren van de Bahamas geregistreerd. Het haaientoerisme met een jaarlijkse opbrengst van 78 miljoen dollar, is dan ook erg belangrijk voor de economie. En toch zijn haaien zelfs hier niet veilig. Vorig jaar werd immers bekend dat de Bahamaanse regering onderhandelde met een vissersbedrijf dat naast het oogsten van zeekomkommers ook rechten trachtte te bedingen op het vissen van haaien in lokale wateren, met als doel de vinnen te verkopen op de Aziatische markt. Het nieuws werd echter zeer snel opgepikt door de media, met een storm aan protest als reactie. De plaatselijke NGO Bahamas National Trust (BNT), startte met een tiental andere organisaties waaronder Pew Environment Group (PEW) een campagne om inwoners de impact duidelijk te maken van het wegvissen van haaien, zowel ecologisch als economisch. Een analyse wees immers uit dat één enkele rifhaai gedurende zijn leven niet minder dan 250.000 dollar waard is voor het haaientoerisme.

RAJA AMPAT

De lange reis naar de Raja Ampat in West-Papoea is afzien, maar de beloning is groot. Dit keer hebben we gekozen voor een klein resort, dat nog maar net open is: Raja4Divers. Eigenaar is de Zwitserse Maya Hadorn, die ik al kende van een eerder bezoek aan de Raja Ampat, waar zij gedurende drie jaar een ander resort leidde.

De wateren van Raja Ampat in West-Papua, Indonesië, zijn uniek in die zin dat ze het grootste aantal verschillende soorten marineleven in de wereld bevatten. Met  zijn 1400 vissoorten en wel 600 soorten koraal (70% van alle bekende koraalsoorten), waarvan een aantal uitsluitend in dit gebied voorkomt, overstijgt de biodiversiteit hier die van welk ander gebied van binnen de koraaldriehoek tussen Indonesië, Maleisië, Papoea-Nieuw-Guinea en de Filippijnen. Deze eilandenarchipel wordt dan ook terecht de bakermat van de mariene biodiversiteit genoemd. Bovendien is gebleken dat de koralen hier sterker zijn en minder snel sterven aan “bleaching”, het bleken en afsterven van koralen door de opwarming van het zeewater, en daarnaast ook minder gevoelig zijn voor de toenemende verzuring. Dit heeft mogelijk te maken met de algemene vervuiling van zeewater die in deze regio minder uitgesproken is dan elders, waardoor de weerstand van de koraaldiertjes nog vrij goed is.

  

Op duikplaatsen met fraaie namen als Wasrer, Rep Yembraimuk, Melissa´s Garden en Nikson´s Garden (genoemd naar deze nu al legendarische duikgids) zijn beschrijvingen van de koraaltuinen alleen mogelijk in superlatieven en door middel van foto´s. Vooral de uitgestrekte velden met hertshoornkoraal (staghorn coral) tonen de gezondheid van dit gebied. Vrijwel overal in de rest van de wereld zijn de hertshoornkoralen verdwenen, of in zeer slechte conditie, zoals bijvoorbeeld in de Caraïben.