De Grevelingen in ademnood

Bureau Waardenburg voerde in opdracht van Rijkswaterstaat een onderzoek uit naar de zuurstofproblemen in De Grevelingen. De film is een weergave van de onderzoeksresultaten en toont een potentiële oplossing.

De mooie Grevelingen wordt tijdens warme perioden in de zomer geteisterd door problemen met zuurstofloosheid. Diepere waterlagen hebben te weinig uitwisseling met de oppervlakte en worden zuurstofloos. Dit veroorzaakt ecologische problemen, waaronder grootschalige sterfte van het bodemleven. Dit is bij veel sportduikers niet onbekend. Elk jaar verschijnen er persberichten van sportduikers die onder water alleen maar dode dieren aantreffen op plekken waar het kort daarvoor nog bruiste van het leven.

Bureau Waardenburg voerde de laatste jaren, in opdracht van Rijkswaterstaat en de provincie Zuid-Holland, veel onderzoek uit naar de ecologische gevolgen van zuurstofloosheid in de Grevelingen. De zuurstofloosheid neemt toe de laatste jaren. Eerder trad het alleen op in de diepste putten van het meer, nu kent het probleem een wijde verspreiding tot op ongeveer 5 meter ondiepte. Ook is veel onderzoek uitgevoerd naar mogelijke oplossingen voor het probleem. De beste oplossing is het maken van een grote doorlaat in de Brouwersdam voor uitwisseling met de Noordzee zodat er weer een getijslag op de Grevelingen zal ontstaan. Hierdoor zal het water voldoende in beweging blijven om een goede uitwisseling met de oppervlakte hebben en zuurstofloosheid te voorkomen.

Bureau Waardenburg maakte het zuurtsofprobleem en het onderzoek zichtbaar met de film ‘De Grevelingen in Ademnood’ (onder aan dit artikel).

Wie en wat is Bureau Waardenburg?

Bureau Waardenburg is een ecologisch onderzoeks- en adviesbureau met een lang lopende expertise op het gebied van mariene ecologie en duikonderzoek. Hans Waardenburg startte het bureau in de jaren 70 toen hij als duiker ecologisch onderzoek uit voerde in de Oosterschelde en de Grevelingen. Deze onderzoeken hebben er toe bijgedragen dat de Oosterschelde niet werd afgesloten van de zee zoals de Grevelingen, maar voorzien werd van een stormvloedkering.

Duikend onderzoek is altijd een belangrijke component geweest van Bureau Waardenburg. De afgelopen dertig hebben onze medewerkers tal van onderzoeken uitgevoerd in de Zeeuwse wateren. Ook hebben we onderzoeken uitgevoerd naar scheepswrakken en kunstriffen in de Noordzee. Daarnaast doen we ook in zoet water veel onderzoek naar vis, kreeften, waterplanten en driehoeksmosselen. Inmiddels beschikken wij over een team van (marien) biologen die ook beroepsduiker zijn, om te voldoen aan de strenge wet- en regelgeving die tegenwoordig bij duikwerk komt kijken.

Inmiddels is ons bureau, met meer dan 60 ecologen in dienst, uitgegroeid tot het grootste onafhankelijke ecologisch adviesbureau van Nederland. We doen onderzoekk op alle vlakken van ecologie, in zo’n 450 projecten per jaar. Vogelonderzoek, reptielen en amfibieën, zoogdieren, zeezoogdieren, vegetatie, insecten en alle bijbehorende natuurwetgeving vallen allemaal binnen onze expertise.

Het meest toonaangevend zijn wellicht onze effectstudies van grote projecten. Bij het eerste windmolenpark op zee onderzoeken wij bijvoorbeeld de effecten op zeevogels en de aangroei van de onderwater levensgemeenschappen op de funderingen. Al jaren onderzoeken wij effecten van de aanleg van de tweede Maasvlakte en inmiddels zijn we in het stadium van het evalueren van het effect van de natuurcompensatie (het beschermde gebied in de Voordelta). Ook de Deltawerken zijn nog steeds onderwerp van onderzoek. De laatste jaren wordt er bijvoorbeeld weer veel onderzoek gedaan aan de Grevelingen en de problemen met de zuurstofhuishouding (zie film). Deze grote effectstudies voeren wij meestal uit in samenwerking met onderzoeksinstituten zoals Imares, NIOZ en Deltares.